Eerste reactie op coalitieakkoord: forse versoberingen, weinig wervend perspectief

Beste leden,

Het is jullie waarschijnlijk niet ontgaan: het coalitieakkoord is door D66, VVD en CDA gepresenteerd. De inhoudelijke en budgettaire stukken zijn hier na te slaan.

Eerste duiding: weinig winst voor onze sector

Na een eerste analyse zien wij dat er voor zzp’ers en werknemers in onze sector weinig positiefs in het akkoord te vinden is. Veel bestaande problemen blijven onaangeroerd.

Ingrijpende versoberingen in sociale zekerheid

De sociale zekerheid voor werknemers wordt fors ingeperkt.
De maatregelen zijn omvangrijk en moeten op termijn vele miljarden euro’s opleveren. Het gaat onder meer om:

  • een verkorting van de WW-duur van twee naar één jaar;

  • een aangescherpte referte-eis (42 van de 52 weken gewerkt);

  • een verlaging van het maximumdagloon met 20% per 2029;

  • het vervallen van de IVA-uitkering voor nieuwe gevallen.

Deze maatregelen vormen samen een duidelijke kaalslag van de sociale zekerheid, juist in sectoren waar werk vaak al onzeker is en carrières grillig verlopen.

Zzp-beleid: duidelijkheid, maar ook hogere lasten

Voor zzp’ers komt er een wettelijk rechtsvermoeden van werknemerschap onder een bepaald minimumuurtarief voor zzp’ers (waarschijnlijk €37 euro per uur). De VBAR maakt plaats voor een nieuwe Zelfstandigenwet, waarmee het kabinet de kaders rond vervolgtoetsing en handhaving verder wil verduidelijken.

Daarnaast zijn er generieke maatregelen die zelfstandigen en opdrachtgevers direct raken:

  • structurele lastenverzwaring voor burgers via de inkomstenbelasting (‘vrijheidsbijdrage’);

  • een forse verhoging van de Aof-premie voor bedrijven.

Deze ingrepen zullen onvermijdelijk doorwerken in tarieven, onderhandelingsruimte en bedrijfsvoering binnen de culturele en creatieve sector.

Sectorale maatregelen: teleurstellend beeld

De cultuur- en mediaparagraaf bevatten nauwelijks nieuw beleid. Wel worden bestaande prioriteiten zwaarder aangezet, zoals regionalisering in cultuursubsidies. Verder blijft een eerdere bezuiniging op de publieke omroep grotendeels in stand: van 156 miljoen wordt dit beperkt tot 106 miljoen euro. Onder de streep blijft het een aanzienlijke ingreep.

Daartegenover staat dat de cultuursector geen extra middelen ontvangt, maar wel aanvullende beleidsverwachtingen moet realiseren.

Lichtpuntjes: artistieke vrijheid en btw-behoud

Een belangrijk signaal: onze oproep als Creatieve Coalitie tot het borgen van artistieke vrijheid is opgenomen in het akkoord. Daarnaast blijft de btw op kunst, cultuur en lezen laag. Opvallend genoeg gaat de btw op de sierteelt wél omhoog. Ook wordt er een Gemeenschapsfonds opgericht dat veelal lijkt op het Weerbaarheidsfonds waarvoor wij hebben gepleit samen met de Maatschappelijk Bondgenoten.

Vooruitblik: veel ruimte voor beïnvloeding

De komende periode zullen we dit akkoord verder analyseren én benutten om de plannen bij te sturen. De drie coalitiepartijen beschikken niet over een meerderheid in de Tweede Kamer; dat betekent dat er nog volop ruimte is om beleid aan te scherpen of af te zwakken.

Dat vraagt om een gezamenlijke inspanning: beroepsorganisaties, makersnetwerken, vakverenigingen en vakbonden in de sector zullen de stem moeten blijven bundelen. Alleen door dat gezamenlijke gewicht worden we gehoord en gezien.

To be continued…

Hartelijke groet,
Thomas Drissen
Directeur De Creatieve Coalitie